Đề kiểm tra cuối học kì II - Văn 9 (22-23)

UBND HUYỆN TIÊN LÃNG

TRƯỜNG THCS NAM HƯNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập -Tự do- Hạnh phúc

Mức độ

Chủ đề

Nhận biết

Thông hiểu

Vận dụng thấp

Vận dụng cao

Cộng

I. Đọc- hiểu

(Văn bản nghị luận ngoài sgk)

- Nhận biết được chi tiết tiêu biểu trong văn bản.

- Hiểu được nội dung dung chính của văn bản.

- Hiểu và nêu được biện pbáp tu từ và tác dụng của biện pháp tu từ đó.

-Biết nhận xét, đánh giá và nêu được thông điệp rút ra từ đoạn trích

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

2

1

10%

1

1

10%

1

1

10%

4

3

30%

II. Tạo lập văn bản

1. Nghị luận xã hội

- Viết đoạn văn nghị luận XH về một sự việc, hiện tượng XH hoặc một vấn đề tư tưởng, đạo lí

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1

2

20%

1

2

20%

1. Nghị luận văn học

Viết bài văn nghị luận văn học

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1

5

50%

1

5

50%

Tổng số câu

Số điểm toàn bài

Tỉ lệ % điểm toàn bài

2

1

10%

1

1

10%

2

3

30%

2

5

50%

6

10

100%

Câu

Nội dung cần đạt

Điểm

1

(0,5đ)

Theo đoạn trích, chỉ những người biết ơn mới có thể gặt hái được nhiều hạnh phúc hơn trong cuộc sống.

0,5

2

(0,5đ)

- Nội dung chính của đoạn trích trên: Biểu hiện và ý nghĩa của lòng biết ơn.

0,5

3

(1,0đ)

- Biện pháp tu từ:

Liệt kê:Biết ơn cha mẹ, biết ơn món quà của thiên nhiên, biết ơn những món ăn ngọt ngào, biết ơn sự ấm áp của quần áo, biết ơn hoa lá, cỏ cây và côn trùng, biết ơn về nghịch cảnh đau khổ, biết ơn cả đối thủ.

- Tác dụng:

+Tạo nhịp điệu, làm cho câu văn sinh động, hấp dẫn, gây ấn tượng, giúp lập luận chặt chẽ, thuyết phục.

+ Diễn tả đầy đủ, cụ thể những đối tượng mà ta cần biết ơn trong cuộc sống. Từ đó nhắc nhở mọi người luôn biết nuôi dưỡng tâm thế biết ơn mọi lúc, mọi nơi.

+ Thể hiện thái độ của tác giả: đề cao, trân trọng lòng biết ơn, mong muốn lan tỏa tình cảm đẹp đẽ này đến mọi người.

0,25

0,25

0,25

0,25

4

(1,0đ)

Học sinh có thể đưa ra những bài học sau:

- Nhận thức được lòng biết ơn là một tình cảm cao đẹp, cần thiết đối với con người.

- Có thái độ trân trọng, giữ gìn, kế thừa và phát huy lối sống tốt đẹp này của dân tộc.

- Hãy nuôi dưỡng tâm thế biết ơn với mọi thứ trong cuộc sống.

- Cần biết nói lời cảm ơn khi nhận một điều tốt đẹp từ người khác.

- Nên thể hiện lòng biết ơn bằng những hành động, việc làm cụ thể, thiết thực.

...

* Lưu ý:

- Học sinh nêu được ba trong số các ý nêu trên được điểm tối đa.

- Học sinh nêu được hai trong số các ý nêu trên được 0,5 điểm.

- Học sinh nêu được một trong số các ý nêu trên được 0,25 điểm.

- Học sinh có thể diễn đạt theo cách khác nhưng vẫn hợp lý, giáo viên linh động chấm điểm.

1,0

CÂU

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Điểm

Câu1

1. Yêu cầu hình thức, kĩ năng

-Đúng đoạn văn nghị luận xã hội, dung lượng đảm bảo.

- Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.

0,25

2. Yêu cầu nội dung, kiến thức

2.1. Nêu vấn đề nghị luận: giá trị của lòng biết ơn.

0,25

2.2. Triển khai vấn đề nghị luận:

-Giải thích thế nào là biết ơn.

0,25

- Giá trị của lòng biết ơn:

+ Lòng biết ơn là một nét đẹp đạo lý truyền thống của dân tộc, một phẩm chất đáng quý của con người.

+ Biết ơn giúp ta sống tích cực, cảm nhận được những niềm vui bình dị và biết trân trọng giá trị cuộc sống.

+ Biết ơn tạo ra mối quan hệ tốt đẹp, xây dựng xã hội văn minh, tình nghĩa.

+ Người được nhận tình cảm biết ơn sẽ cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc, thêm động lực để làm những điều tốt đẹp.

+ Người có lòng biết ơn sẽ được mọi người quý trọng, luôn nhận được sự giúp đỡ khi gặp khó khăn.

+ Biết ơn là điểm khởi nguồn cho nhiều phẩm chất tốt đẹp khác như nhân ái, bao dung, hiếu thảo, …

* Lưu ý:

- Học sinh nêu được ba trong số các ý nêu trên được điểm tối đa.

- Học sinh nêu được hai trong số các ý nêu trên được 0,5 điểm.

- Học sinh nêu được một trong số các ý nêu trên được 0,25 điểm.

- Học sinh có thể diễn đạt theo cách khác nhưng vẫn hợp lý, giáo viên linh động chấm điểm.

0,75

- Phê phán lối sống vô ơn, ích kỉ, bội bạc...

0,25

- Bài học nhận thức, hành động và liên hệ bản thân.

0,25

Câu 2

1. Yêu cầu hình thức, kĩ năng

- Viết đúng bài văn nghị luận về đoạn truyện

- Bố cục bài viết rõ ràng, lập luận chặt chẽ

- Câu chữ viết đúng văn phạm, diễn đạt trôi chảy

- Lời văn trong sáng, cảm xúc chân thành, sâu sắc

0,5

2. Yêu cầu nội dung, kiến thức

Học sinh có thể tổ chức bài văn theo nhiều kiểu khác nhau, song cần đảm bảo những nội dung cơ bản sau:

1. Nêu vấn đề nghị luận: nhân vật Phương Định trong đoạn trích từ truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi( giới hạn đoạn trích).

0,25

2. Triển khai vấn đề nghị luận:

a. Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm,đoạn trích, nhân vật.

- Tác giả, tác phẩm (hoàn cảnh sáng tác, tóm tắt nội dung cơ bản).

- Vị trí và nội dung đoạn trích.

- Giới thiệu nhân vật và nhận định khái quát về nhân vật: Phương Định là cô gái dũng cảm, kiên cường, có kinh nghiệm chiến đấu, tinh thần trách nhiệm cao và tâm hồn nhạy cảm, tinh tế.

0,5

b1. Dũng cảm, kiên cường, có kinh nghiệm chiến đấu và tinh thần trách nhiệm cao

* Khi đến gần quả bom:

+ Bình tĩnh đối mặt với tử thần: “Không đi khom”, “ đàng hoàng mà bước tới”.

* Khi phá bom:

+ Cô dùng kinh nghiệm để phán đoán: Vỏ quả bom nóng. Một dấu hiệu chẳng lành. Hoặc là nóng từ bên trong quả bom. Hoặc là mặt trời nung nóng.

+ Tuy hồi hộp, căng thẳng nhưng cô vẫn cẩn trọng, tập trung cao độ vào công việc, thao tác khẩn trương mà rất thành thục, chính xác.

* Trong lúc chờ bom nổ:

+ Kể về việc đối mặt với nguy hiểm, hi sinh một cách nhẹ nhàng, bình thản : Quen rồi. Một ngày chúng tôi phá bom tới năm lần. Ngày nào ít: ba lần.

+ Luôn đặt mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ lên hàng đầu, thậm chí trên cả tính mạng (cái chết mờ nhạt...còn cái chính là bom có nổ không?)

1,75

b2. Tâm hồn nhạy cảm và tinh tế:

Công việc phá bom vô cùng nguy hiểm, căng thẳng nhưng Phương Định vẫn cảm nhận rất chi tiết, rõ ràng mọi sự việc, hiện tượng, âm thanh diễn ra xung quanh:

* Khi đến gần quả bom

- Xuất hiện nét tâm lý rất con gái: Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình. Cảm giác ấy như kích thích lòng tự trọng và sự can đảm nơi cô.

* Khi phá bom: Cảm giác tinh tế, sắc nhọn Một tiếng động sắc đến gai người, cứa vào da thịt tôi. Tôi rùng mình …

* Khi chờ bom nổ:

- Cảm nhận tinh tế những chuyển động dù nhỏ nhất của sự vật( Tim đập không rõ, chiếc kim đồng hồ…)

* Lúc bom nổ:

- Cảm giác rất cụ thể, chân thực về âm thanh, mùi thuốc bom, tiếng mảnh bom…

=> Phương Định có thế giới nội tâm phong phú và tâm hồn nhạy cảm

1,0

c. Đánh giá

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật, đánh giá, nhận xét chung về nhân vật.

- Khẳng định ý nghĩa của đoạn trích, nhân vật, liên hệ bản thân.

0,75

3. Sáng tạo

- Liên hệ tới hoàn cảnh lịch sử, xã hội; hoàn cảnh ra đời của tác phẩm hoặc liên hệ với tác phẩm cùng đề tài, cùng tác giả…

0,25